De leefstijlspecialist

Vandaag, 8 april 2015, presenteert het Centraal Bureau voor de Statistiek op het Nationaal Congres Volksgezondheid nieuwe cijfers over leefstijl en gezondheid. De Leefstijlmonitor – een doorlopend onderzoek in samenwerking met RIVM en andere instituten op het gebied van leefstijl – levert de gegevens. Gelukkig voldoet al 56 procent van mensen vanaf 12 jaar aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen.

Aandacht voor preventie zit in de lift. In de meest recente Arts&Auto (april 2015) pleit cardioloog Janneke Wittekoek zelfs voor het instellen van een nieuw medisch specialisme: de leefstijlspecialist. Dit register zou volgens de cardioloog open moeten staan voor vasculair internisten, cardiologen en neurologen met een aanvullende tweejarige opleiding. Wittekoek vindt deze topzware specialisatie nodig omdat artsen in de cardiologische zorg te weinig aan preventie doen. Inzicht in de leefstijl van patiënten vergt tijd voor een goed gesprek. Je moet immers weten hoeveel een hartpatiënt beweegt, drinkt, eet en rookt. Beïnvloeding van een ongezonde levenswijze kost de nodige tijd, aandacht en op de persoon toegespitste leefstijladviezen. Verzekeraars vergoeden op dit moment de ‘cardiologische leefstijlbegeleiding’ helaas nog niet. Als we het idee van Wittekoek zouden uitvoeren gaat dat geld kosten: opleiding van dure specialisten en weer meer declarabele verrichtingen. Of verdienen we dat terug omdat mensen die de leefstijladviezen opvolgen in de toekomst juist minder beroep op de gezondheidszorg gaan doen?

Het is een oud dilemma: de patiënt is zelf verantwoordelijk voor zijn eigen gezondheid maar hij heeft altijd recht op zorg, hoe ongezond hij ook leeft. Mag onverantwoordelijk gedrag van burgers op de schouders van andere burgers drukken? Is er nog een draagvlak voor solidariteit met mensen die ongezond leven?

We moeten hierbij goed bedenken dat een patiënt – hoewel verantwoordelijk voor zijn gezondheid- niet verantwoordelijk voor zijn ziekte kan worden gehouden. Immers, erfelijke en omgevingsvariabelen bepalen de uitkomsten van een ongezonde leefstijl evenzeer. In dit opzicht is de ontwikkeling van een nieuw medisch specialisme op het gebied van leefstijl helemaal geen gek idee; we weten nog veel te weinig over de werking van de mechanismen die een rol spelen bij leefstijlgerelateerde ziekten.

KvK 54001161