Nostalgie en geluk

12645221_1666497896901260_7297275770900867890_n

Eén van mijn Facebookvrienden is een kunstenaar. Hij post met regelmaat afbeeldingen die hem inspireren. Vanochtend plaatste hij een foto van de fransman Jacques Henri Lartique, die hij blijkbaar in de Volkskrant had zien staan. In een besneeuwd landschap met een blauwe lucht zien we een jonge, mooie vrouw picknicken, beschut door een wal. Op de wal staat een houten schuurtje, met op het dak een uitpuilende laag sneeuw van minstens één meter dik. Ze zit op de losse achterbank van een deux-chevaux, kennelijk afkomstig uit de grijze Eend met imperiaal en radioantenne, die nonchalant op een besneeuwd pad links van haar is geparkeerd. De vrouw is gekleed in de mode die gangbaar was in de jaren ’60. Ze draagt een rode pullover met V-hals over een groene coltrui, een strakke zandkleurige broek en bruine laarzen. Hoog op haar achterhoofd een bij de kleur van haar laarzen passend hoofddeksel, dat het midden houdt tussen een tulband en een muts. Ze is opgemaakt, met de felrode lippen, donkere wimpers en de gestileerde wenkbrauwen die gebruikelijk waren in die tijd. Een lach verwarmt haar gezicht en ze reikt naar iets –waarschijnlijk eetbaars – dat op het dienblad aan haar voeten ligt. Uitgestald om haar heen in de sneeuw staan rieten manden, een blikken en een kartonnen doos. Op de plaats waar vermoedelijk de fotograaf zal plaatsnemen, rust nu nog een ouderwetse blauwe, canvas rugzak met bruinleren biezen tegen de rugleuning van de autobank.

Toen ik de foto zag, overviel mij onmiddellijk een gelukzalig gevoel. Ik vroeg mij af waarom die foto dat effect op mij had. Was dat nostalgie, een verlangen? Bij het kijken naar de foto ontstonden verhalen in mijn hoofd, associaties. Riep de foto herinneringen op aan mooie momenten in mijn eigen leven? In ieder geval, ik werd er blij van op deze sombere ochtend. Ik mijmerde voort en bedacht me dat je dit soort foto’s misschien therapeutisch zou kunnen inzetten. Stel je voor dat je als therapeut een scala aan foto’s tot je beschikking hebt. Misschien gesorteerd naar periode: jaren ’40, ’50, ’60 enzovoorts. Je vraagt dan de cliënt om een foto uit te zoeken waarvan hij of zij een blij gevoel krijgt. Vervolgens exploreer je, samen met de cliënt het blije gevoel en probeer je de relatie te leggen met zijn of haar leven. Zo onthult zich misschien een positief ankermoment in dat leven, één van de momenten waaraan de cliënt kracht kan ontlenen.

Net toen ik had bedacht dat er onder mijn hoede een nieuwe therapievorm werd geboren, kwam ik het werk van professor Ernst Bohlmeijer tegen. Hij promoveerde op onderzoek naar interventies bij depressieve ouderen met behulp van reminiscentietechnieken. Tegenwoordig is hij hoogleraar aan de Universiteit Twente en specialist op het gebied van de positieve psychologie. Voor de zekerheid heb ik hem toch maar een mailtje gestuurd met mijn idee. Je weet maar nooit.

KvK 54001161